Yusuf Arslan
2 Haziran 2026
ABD, Avrupa’daki NATO müttefiklerine yeni nükleer silahlar konuşlandırmayı planlıyor. Gizli bir şekilde yürütülen bu görüşmeler sonucunda, nükleer silahların fırlatma tesisleri ile birlikte yeni ülkelere yerleştirilmesi hedefleniyor. Pentagon’un, Avrupa Birliği’ne askeri desteğini azaltmasına rağmen, hala nükleer koruma sağladığını göstermek amacıyla attığı bu adım, Rusya için endişe verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Avrupalı müttefikler, kıtanın savunmasında oluşabilecek boşluklardan kaygı duyarken, nükleer kapasiteli uçakların daha fazla bölgede bulunması müttefiklere güvence vermeyi amaçlıyor. Bu sayede ABD, nükleer şemsiye taahhüdünü sürdürdüğünü gösterirken, aynı zamanda asker ve balistik mühimmat desteğinden kısmen çekildiğini de vurguluyor.
Süreç, eski Başkan Donald Trump döneminde Avrupa’daki askerlerin ve kritik silah sistemlerinin geri çekilmesi kararı sonrasında şekillendi. Yetkililer, nükleer paylaşım düzenlemelerinde belirgin bir değişiklik olacağının garantisini vermemekle birlikte, NATO’nun doğu kanadındaki ülkelerin bu yeni düzenlemeye ilgi gösterdiği bildiriliyor. Polonya ve Baltık devletleri, nükleer kapasiteli uçakların üslerine ev sahipliği yapmaya istekli. Rusya sınırına yakın olan müttefikler, bu konuda en hevesli olanlar arasında yer alıyor. Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ve Vladimir Putin’in nükleer kapasite ile ilgili açıklamaları, bu ülkelerin ilgisini artırmış durumda. Polonya’nın eski Cumhurbaşkanı Andrzej Duda, ülkelerinde nükleer silah bulundurma arzularını dile getirmişti. Varşova yönetimi, Fransa’nın başlattığı yeni bir girişime de katılarak, nükleer caydırıcılık unsurlarının geçici olarak Avrupa müttefik ülkelerine taşınmasını incelemekte.
Uzmanlar, nükleer genişleme konusunda henüz sağlam bir anlaşma olmadığını da belirtiyor. NATO bünyesindeki mevcut nükleer paylaşım programı, Soğuk Savaş döneminde oluşturuldu ve şu anda Belçika, Almanya, İtalya, Hollanda, Türkiye ve İngiltere gibi ülkeleri kapsıyor. Bu sistem, nükleer silahı bulunmayan müttefiklere nükleer koruma sağlarken, ABD’ye de potansiyel rakiplerine karşı hızlı müdahale imkanı sunuyor. Avrupa’ya konuşlandırılan ABD nükleer silahları, tamamen Amerikan askerleri tarafından korunmakta ve saklanmakta. Silahların kullanımına dair yetki ise yalnızca Washington’da bulunuyor. Müttefik ülkelerin tahsis edilen hava grupları, F-35, F-15 ve Tornado jetleri gibi modern uçakları kullanarak, tatbikatlara katılmakta ve gerekli durumlarda bombaları konuşlandırmak için sürekli eğitim almaktadır.
Trump yönetiminin askeri varlıkları Asya’ya kaydırma girişimi, müttefikleri şaşırtsa da, Avrupalı ülkeler konvansiyonel askeri harcamalarını artırma taahhüdünde bulundu. Ancak, ABD tarafından sağlanan nükleer şemsiye, kıta için vazgeçilmez bir unsur olarak görülüyor. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, geçtiğimiz ay yapılan bakanlar toplantısının ardından, ABD’nin diğer bölgelere yöneleceğini ancak Avrupa’daki genel caydırıcılığın aynı şekilde devam etmesi gerektiğini vurguladı. Genel Sekreter, ittifakın kararlılığını şu sözlerle ifade etti: “Her şeyin son derece net olmasını istiyorum. Eğer herhangi biri bize saldırma aptallığında bulunursa verilecek yanıt kesinlikle yıkıcı olacaktır.”
